Voor bedrijven speelt het risico van contractuele aansprakelijkheid een grote rol. Bedrijven hebben immers, veel meer dan particulieren, te maken met verschillende contracten en afspraken.

Een bedrijf kan zich voor de meeste vormen van aansprakelijkheid verzekeren met een aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven (AVB).

De verzekerden
De AVB verzekert het vermogensrisico van het bedrijf zelf. Bij een eenmanszaak is de eigenaar tevens de verzekeringnemer. Er is geen scheiding is tussen privé-vermogen en het bedrijfsvermogen. Bij een BV of een NV is het bedrijf de verzekeringnemer en verzekerde en loopt het bedrijf een aansprakelijkheidsrisico, omdat er een scheiding is tussen privé-vermogen en bedrijfsvermogen. De werknemers van het bedrijf zijn tevens verzekerd.

Een bedrijf kan schade veroorzaken aan:
• De cliënten
• De werknemers van het bedrijf
• Anderen (derden)
• De ondernemer/werkgever zelf

De volgende zaken vallen onder de AVB:
• Het bedrijf
• De ondernemer (verzekeringnemer)
• De werknemers, meewerkende familieleden
• De bestuurders en commissarissen
• De personeelsverenigingen en pensioenfondsen

De hoedanigheid waarin het bedrijf verzekerd is, is zeer belangrijk en dient daarom juist vermeld te zijn op het polisblad van een AVB. Voor schade door activiteiten of personen die niet passen bij de verzekerde hoedanigheid van het bedrijf, is er geen dekking.

Bedrijfsverzekeringen, waaronder de AVB, zijn zoals al eerder aangegeven erg gevoelig voor veranderingen. Als mutaties niet tijdig worden doorgegeven aan de verzekeraar, kan dit leiden tot een zogenaamd dekkingshiaat.

Ook wanneer een ondernemer kiest voor een andere rechtsvorm, moet de polis aangepast worden, zoals bijvoorbeeld een eenmanszaak die wordt omgezet in een BV. In dat geval moet de BV als verzekeringnemer worden aangegeven.

Dekking
Net als bij de AVP kunnen polisvoorwaarden van de AVB van verzekeraar tot verzekeraar verschillen. De verschillen tussen verzekeraars zijn doorgaans wel groter dan bij de AVP het geval is.

Net als de AVP-2000 is er ook een standaardmodel voor de AVB, de AVB-1996.

De AVB is een rubriekenpolis. Daarnaast is er een jaarlimiet (bijvoorbeeld maximaal tweemaal het verzekerd bedrag).

De rubriekenpolis bevat naast een omschrijving van de gebruikte begrippen en algemene bepalingen, rubrieken voor bedrijfsaansprakelijkheid, werkgeversaansprakelijkheid en voor milieuaansprakelijkheid. Ik elke rubriek wordt specifiek bepaald welke dekking wordt gegeven en wat de aanvullende aansluitingen zijn.

Uitsluitingen en leveringsvoorwaarden
De AVB vergoedt doorgaans niet meer aan benadeelden dan het bedrag waarvoor de verzekerde aansprakelijk is. De verzekeraar wil daarom altijd inzage in de leveringsvoorwaarden van het bedrijf dat de AVB aanvraagt. In de leveringsvoorwaarden kunnen immers bepalingen staan die de aansprakelijkheid van het bedrijf beperken. Naarmate de aansprakelijkheid beperkter is, wordt het risico voor de AVB verzekeraar lager.

Sommige AVB verzekeraars zijn bereid om dit probleem te verminderen door de clausule vrijheid van leveringsvoorwaarden op te nemen, ook wel de coulanceclausule genoemd.
Ook kent de AVB zoals elke verzekering een aantal uitsluitingen. De belangrijkste zijn:
• Schade door opzet
• Schade aan zaken onder opzicht
• Schade die is toegebracht met of door motorrijtuigen
• Schade aan zaken van de verzekeringnemer zelf
• Schade als gevolg van een (geleidelijke) milieuaantasting

Schade door opzet van de verzekerde
Indien een werknemer opzettelijk schade toebrengt aan derden, dan biedt de AVB geen dekking.
De werkgever kan echter ook zelf voor een dergelijke schade worden aangesproken, terwijl er bij hem (of het bedrijf) geen sprake is van opzet.
De AVB verzekeraar zal in dat geval de schade wel dekken, maar hierna proberen de schade op de betreffende werknemer te verhalen.

Schade aan zaken onder opzicht
Net zoals de AVP, dekt de AVB ook geen schade die ontstaat aan zaken die onder opzicht staan (geleend of gehuurd zijn). Dit wordt zoals gezegd ook wel een opzichtclausule genoemd. Toch is de opzichtclausule voor bedrijven anders dan particulieren, aangezien bedrijven veelal zaken van andere bedrijven of particulieren beheren.
Schade aan zaken die een bedrijf geleend of gehuurd heeft, of ter vervoer, in gebruik ter bewerking, ter behandeling, voor herstel of om andere redenen onder zich heeft, zijn uitgesloten van de AVB. Sommige verzekeraars houden zich hier niet helemaal aan en dekken bijvoorbeeld wel de kosten van de schade aan een gehuurde container.

Schade toegebracht met of door motorrijtuigen
Schade toegebracht met of door motorrijtuigen is ook uitgesloten op de AVB.

Schade aan zaken van de verzekeringnemer zelf
De interne zaakschade die wordt veroorzaakt door een werknemer, valt niet onder de AVB van het bedrijf. Dit is uitgesloten op alle AVB’s. Een voorbeeld hiervan is als een werknemer per ongeluk een deel van de voorraad beschadigt of zijn laptop laat vallen.

Als een werknemer echter personenschade veroorzaakt, wordt dit wel gedekt door de AVB van het bedrijf.

Schade als gevolg van (geleidelijke) milieuaantasting
Geleidelijke milieuschade, hiervan is bijvoorbeeld sprake wanneer er rondom een bedrijf leidingen lekken en de grond langzaam vervuilt, kan met een aparte rubriek of met een speciale milieuschadeverzekering. Vandaar dat dit is uitgesloten op een reguliere AVB.
Plotselinge milieuschade is doorgaans wel gedekt op de AVB. Dit is het geval als er bijvoorbeeld een ongeluk plaatsvindt in een chemisch bedrijf, waar de omwonenden schade door ondervinden.

In- en uitlooprisico
De AVB verzekeraar kan aansprakelijkheidsclaims krijgen uit het verleden. Soms krijgen verzekeraars zelfs claims van een tijd vóórdat de polis is afgesloten. De oorzaak van de schade kan van maanden of jaren geleden zijn en zich pas na lange tijd openbaren. Er kan sprake zijn van een inlooprisico of uitlooprisico.

Tussen het moment dat de schade ontstaat en het moment dat de schade wordt geclaimd kan een lange tijd zitten. In dit geval zijn de volgende zaken van belang:

• De oorzaak van de schade
• Het ontstaan (openbaren) van de schade
• Het moment dat de schade bij de AVB verzekeraar wordt geclaimd.

Er wordt tegenwoordig gebruik gemaakt van het claims-madesysteem en het loss-occurence systeem.

Het claims-madesyteem
Bij het claims-madesysteem is het moment dat de schade gemeld wordt van belang. De polis biedt slechts dekking als de aanspraak wordt geclaimd tijdens de looptijd van de polis. De AVB verzekeraar biedt geen dekking meer na afloop van de polis (bij het uitlooprisico). De oorzaak en het ontstaan van de schade daarentegen, hoeven niet binnen de verzekeringstermijn te vallen. Het inlooprisico wordt dus bij het claims-madesysteem wel volledig gedekt.

Dit gaat sommige verzekeraars echter te ver. Daarom kiezen de meeste verzekeraars voor de beperkte claims made dekking. Andere verzekeraars werken met een zogenaamde retro-actieve datum.

Opname van verschillende bepalingen in de verzekeringsovereenkomst kan er voor zorgen dat er toch een vorm van uitloopdekking is:

Het loss-occurence systeem
Bij dit systeem wordt zowel het inlooprisico als het uitlooprisico gedekt. Schade die is ontstaan tijdens de verzekeringstermijn wordt vergoed. Daarnaast is schade gedekt die is ontstaan tijdens de verzekeringstermijn, maar na het beëindigen van de verzekering wordt geclaimd. Bij de meeste polissen die na 1997 zijn afgesloten, wordt het claims-madesysteem als basis genomen.

Uitsluitingen en leveringsvoorwaarden
De AVB vergoedt doorgaans niet meer dan het bedrag waarvoor de verzekerde aansprakelijk is. De verzekeraar wil daarom altijd inzage in de leveringsvoorwaarden van het bedrijf dat de AVB aanvraagt. In de leveringsvoorwaarden kunnen immers bepalingen staan die de aansprakelijkheid van het bedrijf beperken. Naarmate de aansprakelijkheid beperkter is, wordt het risico van voor de AVB verzekeraar lager.

De dekking van de AVB kan aanzienlijk worden beperkt door de leveringsvoorwaarden van de verzekerde. Er wordt dan gebruik gemaakt van de coulanceclausule.

De AVB kent ook een aantal uitsluitingen, zoals:
• Schade door opzet van de verzekerde.
• Schade aan zaken onder opzicht.
• Schade die is toegebracht met of door motorrijtuigen.
• Schade aan zaken van de verzekeringnemer zelf.
• Schade als gevolg van een (geleidelijke) milieuaantasting

Premie
Doorgaans wordt de premie voor de AVB uitgedrukt in een promillage van het jaarloon (volgens de opgave Werkloosheidswet) en de jaaromzet.

Er is sprake van een voorschotpremie met naverrekening.
Er kunnen dan twee situaties ontstaan:
1. De uiteindelijk te betalen premie valt lager uit dan het bedrag dat aan voorschotpremie is betaald. Er vindt premierestitutie plaats.
2. De uiteindelijk te betalen premie is hoger dan de betaalde voorschotpremie.
Er vindt premiesuppletie plaats.

De premie is afhankelijk van de aard van het beroep en de omvang van het bedrijf of de omzet. Voor sommige beroepsaansprakelijkheidsverzekeringen gelden speciale samenwerkingsverbanden tussen verzekeraars, zoals de BAVAM-pool. De redenen hiervoor zijn onder meer het bundelen van kennis door de samenwerking en het waarborgen van de onafhankelijkheid, gezien de relaties tussen de verzekeraars en de leden van de doelgroep (de assurantietussenpersonen en de makelaars).